rijkdom en lentegriep

In deze wereld is niet alles eerlijk verdeeld. Dat is bekend en altijd zo geweest. Dit gezegd hebbende heb ik geen bom in de maatschappij gegooid. Dat weten we maar al te goed. De verschrikkelijke burgeroorlogen in de nabije Moslimlanden zijn hèt voorbeeld, als we dat vergelijken met de rust en de relatieve welvaart van de noordelijker landen. Ook al zijn we door politieke oorzaken even relatief arm geworden. Behalve de rijken dus......de Miljonair Fair is nog even druk bezocht, toont nog evenveel verschrikkelijk overbodige luxe en toont hoeveel mensen met vooral 'nieuw geld' op een verschrikkelijke manier met hun overbodige geld omgaan. Het is me, arm als ik altijd geweest ben, altijd een raadsel gebleven waarom mensen met geld zoveel mogelijk geld blijven verzamelen waarmee ze dan van gekkigheid niet weten hoeveel, hoe snel en hoe luxueus en smakeloos ze dat weer moesten uitgeven...Als er ergens geld te halen valt voor de toekomst van ons land is het bij die lieden, die voor hun schoothondjes diamanten halsbandjes menen te moeten kopen en dieren te moeten strippen en van hun huid ontdoen, om zichzelf daarin te hullen en daarmee duur en volkomen creapy te moeten paraderen. Om maar iets te noemen. Waartoe moeten mensen zoveel geld verzamelen dat ze dat, hoe ze ook hun best doen, in hun hele leven niet kunnen opmaken? En die hun best blijven doen om nog in dit leven nòg meer geld te verzamelen om alleen te kunnen zeggen hoevéél geld ze ten koste van wie en wat allemaal in hun eigen zak hebben kunnen steken... Ik heb het nog steeds over de soort lieden dat meent op een Miljonair Fair te kunnen paraderen. Of dat geld in overdreven dure huizen en jachten stoppen en op die manier laten zien hoe en ten koste van wat en wie ze rijk zijn geworden.... Ontlopen ze daarmee ziekte en dood? Ongeluk en scheiding? Verveling, omdat ze alles al hebben en niets meer om naar te verlangen zonder te weten dat ze het zomaar kunnen kopen? Is genoeg inkomen om ruimhartig van te kunnen leven niet genoeg om zo gelukkig en zorgeloos mogelijk te kunnen leven? Het blijft ook altijd de vraag waar 'nieuw geld' dat vele geld nou werkelijk aan verdiend heeft.... Mijn idee is dat het altijd aan foute zaken als illegale wapenhandel en zo verdiend zal zijn. En dat de belasting geen vat op zulke mensen heeft. Rijkdom op zichzelf is geen zonde. Een goed leven is geen zonde. De manier waarop er door bepaalde mensen mee wordt omgegaan is eeuwig zonde van dat geld. Dat geld moet rollen... oké, maar in die kringen rolt geld altijd de verkeerde kant op nooit naar de maatschappij met al haar facetten en armoede en noden. Terwijl op zorg en onderwijs en ouderen bezuinigd wordt. Alsof zij nooit zorg nodig zullen hebben en oud worden..... Maar dan gaan ze lekker naar een warm land en hebben de beste zorg die ze zich kopen kunnen... En onderwijs voor hun kinderen? Laten we maar hopen dat onderwijs die kinderen ook echt wijzer zal maken... Gelukkig keren zelfs kinderen die in een gouden wiegje en met een gouden lepel geboren zijn, zich meestal tegen hun ouders op zeker moment...hopelijk worden ze dan echt wijzer en zien de wereld op een andere manier dan hun ouders. Dan zal ik ze zegenen. Van oud geld geen kwaad woord. Ik heb het niet hoor. Ik behoor nog altijd tot de bijna-minima. En ben beslist niet jaloers. Maar degenen die dat oude geld wel hebben zijn er voorzichtig mee en zuinig op om het niet te verspillen aan onnutte zaken. Dat geld is ooit verdiend verdiend en gespaard en besteed. En komt, goed geïnvesteerd en vastgezet, ten goede aan vele doelen. De eigenaren daarvan leven niet in weelde, maar passen op het kapitaal dat doorgegeven moet worden. Zij betalen trouw de belasting die ze moeten betalen. Zo, dit is iets dat ik altijd al kwijt wilde. Naast natuurlijk mijn blijvende afschuw van het fenomeen Wilders en consorten. ;-)) Nouja, er is nog veel meer waarover ik mijn mening zou kwijtwillen... Maar toch op naar de dag van vandaag. Het wil nog niet echt opschieten met de lente. Heel af en toe zien we een zonnetje, eergisteren bij voorbeeld, en voor morgen is ook zon beloofd.... 's Winters wil de zon mijn kamer niet binnenkomen, dan gaat hij laag achter de huizen van de overkant langs. Maar sinds een paar weken komt de zon, als hij schijnt, weer boven de daken uit. En dan moet ik, o, bittere tegenstelling, het gordijn weer sluiten omdat die zon me dan weer verblindt...... Maar andere jaren stond de forsythia al goudkleurig te pronken en nu zie ik maar hier en daar een bloemetje. Ook de knoppen van de andere struiken zijn nog mager en vrij zeldzaam. De vlinderstruik is nog helemaal kaal zelfs. Lente doet het rustig aan dit jaar, is heel langzaam... Alleen de gele kornoelje staat uitbundig te bloeien, nog zonder bladeren... Maar veel vrucht zal ze ook dit jaar niet dragen, vrees ik. Hoewel de lente dus tot heden overwegend grijs is loopt de temperatuur toch langzaam op en waarschuwt de website van A.Vogel al tegen pollen van hazelaar en els. Nee, voor fijnstof in mijn stad bestaat geen waarschuwingssignaal bij A.Vogel. En àls die waarschuwing komt is het buiten vaak al een vergiftigde atmosfeer. Voor komende dagen wordt echt zon en hogere temperaturen verwacht en zo zijn mijn verwachtingen dus ook...;-) De meeste tijd breng ik deze week op bed door. Griep. Het ergste is achter de rug, maar de fut, de energie, moet nog terugkomen en de hoest moet nog verdwijnen. Die hevige hoest is een plaag met allerlei bijverschijnselen. Ik heb het genoegen een bedbank in mijn kamer te hebben waarop ik, ziekies en wel, liggend tv kan kijken. Een luxe die iemand met een enorm huis met vele kamers ook denkt te hebben... maar die moet als hij/zij ziekies is, toch naar de afgesloten slaapkamer. Waar natuurlijk een enorm bed staat en een enorm tv-scherm aan het voeteneind... Niet te vergelijken en toch veel minder knus dan mijn woon- werk- en slaapkamer met aangebouwde open keuken en opslaande tuindeuren.... alles in één ruimte. Wat een luxe voor mij hè.... De dokter kwam langs en bevond mijn longen gelukkig schoon. Vandaag had ik eigenlijk voor catheterisatie naar het ziekenhuis gemoeten maar dat heb ik wel moeten afzeggen. Want ik wil natuurlijk niemand aansteken en zeker niet hoesten tijdens het gebeuren... Het afgelopen weekend ben ik wel naar buiten geweest.... Zoals ik schreef, vrijdag met M. en zaterdag met dochterlief, en zondag ben ik nog naar Marqt geweest om vlierbloesem (Elderflower)-siroop te halen en nog wat dingetjes die ik niet bij Appie kon vinden. Betty kwam met vlierbessensap aan en dus heb ik op dat gebied ook voorlopig genoeg weelde. Als het goed gaat heb ik morgen een liggend boeddhabeeldje, dat me kan verzoenen met mijn 'niets meer doen dan wachten op het einde.....' Een jubelend gevoel van 'wat heb ik het toch goed'. Al heb ik nog zo'n laag inkomen. Ik steek mijn tong uit tegen al die nieuwe rijken..... Maar het kan natuurlijk ook zijn dat er weer wat koorts aan het opkomen is. Toch, niettegenstaande dat......

Het werd tijd ja...

Hmmm, het wordt tijd dat ik een nieuw blogje schrijf. Er komen ongeruste mailtjes en het duurt ook alweer te lang. Dat komt, ik ben zo druk bezig met revalideren. En de tijd komt dus terug dat ik weer bezoekers ontvang. En nu er weer wat gelopen kan worden wil ik dat zelf ook heel graag. Het is af en toe nog wel strompelen... en pijnloos gaat het ook niet, maar het gáát weer en dat is al heel wat waard. Volgende week krijg ik een hartkatheterisatie en hopelijk is er weer een ader in mijn been te vinden. ;-) Verleden week vrijdag was M. hier, een lieve oude vriend van dik 30 jaar geleden. Nouja, oud is hij niet, net vijfig, maar al zo lang dus. We hebben wat gezworven door de warme buurt, m.n. De Nieuwmarkt en de Warmoesstraat, waar we bij theehuis Himalaya hadden willen gaan rusten. Tja, zouden we wel gewild hebben. maar het theehuis was gesloten. En leeg....Telefonisch ook niet bereikbaar tot op vandaag. Nee, failliet zullen ze niet zijn daarvoor loopt de winkel te goed en verhuisplannen waren er al heel lang. Maar geen enkele aanduiding wees daar op. In arren moede, ik was echt òp, zijn we maar naar de tram gestrompeld, om bij Happy Corner te gaan eten. Maar niet voordat ik met M. wat gedronken had bij het vroegere restaurant Dantzig, dat tegenwoordig Amstelhoek heet. Daar hebben we gerust en wat gedronken. En via het Waterlooplein en de boekenstal van Jos terug gelopen naar de tram. . Ik had een boek voor hem, en meer dingetjes... dus we moesten nog wel langs huis. Maar daarna heb ik M toch op de tram moeten zetten. Hij had de auto in Duivendrecht gestald dus vandaar kon hij gewoon naar zijn eigen huis in Rotterdam. Zaterdag kwam een andere M., een lieve vriendin, met wie ik naar het Joods Historisch Museum ben geweest. Onder andere naar de tentoonstelling over mensen met de naam Cohen, waarvan er velen zijn. Het JHM, zoals het afgekort genoemd wordt, is zeer veelzijdig. En heel erg de moeite van een bezoek waard. Behalve de beide inpandige en niet meer als zodanig in gebruik zijnde synagogen met veel prachtige kunstvoorwerpen en schilderijen, , is o.a. ook te zien waaruit de hedendaagse Joodse Gemeenschap is voortgekomen en hoe bloeiend die Gemeenschap is. Het museum is, weliswaar wat omslachtig, goed toegankelijk en heeft een koosjer restaurant. De museumwinkel is altijd goed voorzien. Maar dat geldt voor elke museumwinkel die ik ken. ;-) Aansluitend kan men ook de naastgelegen Portugese Synagoge bezoeken, behalve op vrijdagavond en zaterdags (Sjabat, Joodse rustdag) en de Joodse Feestdagen. M en ik zijn nog even het Waterlooplein opgegaan. Nog een keer ja.... Ik heb de smaak weer te pakken hoor. Maar het lijf wil nog niet zo goed dus het was allemaal wel pijnvol. Na afloop wilde M. toch wel graag naar huis, vóór donker thuis zijn, het katje moest niet al te onrustig worden van haar afwezigheid, die was dat niet gewend. Dus heb ik haar op het perron gezet waar de trein al gauw kwam. Zelf kon ik meteen op de tram naar huis stappen. Voor M. was de reis ook voorspoedig, maar thuisgekomen bleek het katje ziek te zijn. Zo ziek dat ze van de week naar de dierenarts is geweest. Kattengriep, zei de dierenarts. (???) Vandaag, vrijdag, lijkt het diertje weer wat op te knappen. Zondag moesten er weer wat boodschappen in huis komen. Dus met vrouwenmoed toch weer eropuit getrokken met mijn rugzak en wagentje. En vraag niet hoe, toch ook weer thuisgekomen. De Algerijnse jongen Mo van de Daklozenkrant had me gemist, zei hij. Geloof ik wel, want ik geef hem altijd een zakje met wat fruit en drinken en snoep, als ik de krant bij hem koop. Ik heb het zo goed in vergelijking met de jongens die daar staan. En ik ben veilig, heb een inkomentje en ik heb een dak boven mijn hoofd..... Mag ik best dankbaarheid voor tonen op deze manier. Maar de rest van de dag heb ik wel moeten liggen.... Af en toe overeind om een paar mailtjes te beantwoorden, maar fut zat er niet meer in dit oude lijf. Maandag was Bettydag..en als altijd druk en plezierig. En mijn huis je weer spic and span... Dinsdag en donderdag was het, zoals de laatste maanden gebruikelijk is, weer looptherapie voor me in het verpleeghuis hiernaast, waar ik terecht kan. Best zwaar, maar ik pluk er al de vruchten van. Een dik kwartier flink lopen, zoveel mogelijk door de pijn heenlopen, wat ik het weekend niet gedaan had nee....Rustig wandelen en stilstaan als de pijn kwam... Maar met de therapie moet ik er dus zoveel mogelijk doorheen lopen. Na een minuut of vijf ga ik op de hometrainer, die afgesteld wordt alsof ik berregje op en berregje af ga, ook een kwartier dus en vaak zwaar trappen. Daarna mag ik weer naar huis.....;-) Mijn linkervoet wordt nog steeds dik. Het been is nog steeds pijnlijk, maar er is duidelijk meer uithoudingsvermogen. En vandaag is het weer niets met me. Ik hàd naar de kapper willen gaan...... maar de fut ontbreekt vandaag. Dus heb ik een half uurtje geslapen en heb ik de vogeltjes vers voer gegeven.....en heb me maar weer eens aan het tikken gezet. Geen politiek dit keer, geen literaire hoogstandjes, maar gewoon... de afgelopen week beschreven van Erica.

Een dikke week later.

Maart is alweer begonnen. Teveel dagen zijn weer voorbijgegaan. Na de 25ste februari is er niet meer geschreven, ik weet het. Dat waren een paar dagen met veel impact. En het was nog wel schrikkeldag deze maand. Inmiddels is er met de computer veel gebeurd. Supersysop Freek heeft hem helemaal geschoond van alle overbodige zaken die zich in de loop van vier jaren (de laatste schoonmaakbeurt was in 2008) hadden opgehoopt en genesteld op alle schijven. In die tijd mocht ik van hem een voor mij voorbereide laptop gebruiken. Klaptop, zei Freek, in navolging van de cabaretière Jetty Mathurin. Dat was ontzettend lief en goed. Ik had nog nooit met een laptop gewerkt dus dat was echt wennen. Hij had er een muis aan gezet, want zonder muis kan ik helemaal niet werken. De aanwijzer, het pijltje dus, liep echter steeds weg, waardoor de woorden ineens op een heel andere plaats verder gingen. Een rare belevenis, dat ik ineens moest gaan zoeken waar de volgende letters terecht waren gekomen. Een raar probleem hoor.... Freek heeft een hele week gewerkt aan mijn machine. Iedereen mocht zo´n neef en supersysop hebben. Dan waren er veel meer dankbare mensen, daarvan ben ik overtuigd. En toen kwam hij hem onverwacht terugbrengen en weer gebruiksklaar maken. Het kostte even wat zoeken en schriftelijke aanwijzingen opvolgen... maar ik heb zelfs mijn eigen letter weer terug. Nog niet de week e-mails kunnen importeren, dat lukte niet. Maar dat ligt aan mij. Het is nog complimentendag, deze eerste maartdag. Dus bij deze een heel groot compliment voor mijn supersysop en neef, die zich zo heeft ingespannen voor me. Buiten en binnen is het nog steeds grijs... Overdag zijn de hele dag de lampen aan in huis. Weliswaar daglichtlampen, maar toch kunstlicht. Volgende week dinsdag is er volgens de lange termijn weersvoorspelling pas weer 50% kans op een beetje zon. Maar dan gaat het ook weer vriezen. Dus koud worden... Verder blijft het grijs, Doet me eraan denken dat ik het lichtscherm kan aanzetten overdag en de muziek hard zetten... dat heeft een goede invloed op de hersens. Fysiek kun je dus misschien wel wat aan doen aan die innerlijke grauwheid. Die lichamelijke vermoeidheid die je overdag uren doet slapen en je energie vreet. Zodat je die energie nergens meer weet uit te halen. De looptherapie gaat gewoon door, ik kan niet beoordelen of het nou zoveel beter gaat. Maar ongeveer halverwege maart verwacht ik een hartkatheterisatie te krijgen, dan weten we meer. Nu een ander onderwerp. De 9e februari had ik een boek besteld bij Proxis/Azur.be., de enige plek waar ik dacht het boek dat ik wilde hebben, te kunnen kopen. Later kwam ik erachter dat ik het nog wel ergens anders kon kopen. Maar goed, de 9e ook betaald per internet. Sindsdien is het wachten op de levering. Ik heb al vier aanmaningen gestuurd, maar men antwoordt niet eens. Gewoon geen contact mee te krijgen en er wordt ondanks de toezending van bewijzen dat ik betaald en besteld heb, gewoon nergens op gereageerd. Ik kan die site van hen dus niet aanbevelen. Jammer ja. De volgende keer houd ik het weer bij www.boekwinkeltjes.nl of www.bol.com als ik naar een tweedehands boek zoek. Dan weet ik dat ik krijg waarvoor ik betaal.

Olga

Olga. Gevangenis Amstelveenseweg. Door de warme stille stad klikklakten de hakjes van een knappe jonge vrouw. Duidelijk hoorbaar. Verkeer was er amper. Iedereen had zich gehaast om op tijd thuis te zijn. Bijna sperrtijd. Ze was niet ouder dan een jaar of 33. Haar naam was Olga. En zij was mijn moeder. Haar jas golfde om haar heen en de wilde krullenbos zwaaide met elke stap mee. Haar ogen keken waakzaam, maar niet angstig. Er moest melk en zo zijn voor de baby van haar jongere zusje. Die had haar zusje vergeten te halen. Of durfde ze de deur niet uit? Nou, zij, Olga had voor hetere vuren gestaan….Die melk moést er nou eenmaal zijn. Tot er twee politieagenten om de hoek van de straat kwamen aanlopen. Eerst op hun dooie akkertje. Hun aanwezigheid alleen al maakte dat mensen harder liepen. Ze liepen de jonge vrouw tegemoet…en zagen dat ze een jodin was.. Onmiskenbaar. De neus, de lippen, de donkere ogen en haren… Ze hielden haar staande en zagen toen ook dat zij haar jodenster opgespeld op haar jas droeg. Een zware overtreding, die ster behoorde opgenááid te zijn. Het was meer dan genoeg reden om haar aan te blaffen.. Waarom draag je die ster opgespeld in plaats van genaaid…weet je niet dat het bijna spertijd is. Meekomen! In een pijnlijke greep gehouden werd ze door de straten afgevoerd De mannen liepen met snelle, grote passen en zij sukkelde op een drafje tussen hen in … Die mooie jonge trotse vrouw. .Na een ‘hardhandig’ verhoor werd haar alles, inclusief de jas van haar zus, afgenomen en werd ze opgesloten in een koude donkere cel in de dichtstbijzijnde gevangenis. Gevangenis Amstelveenseweg… Hoe ze die meer dan twee maanden dat ze daar zat is doorgekomen? Is ze verkracht, mishandeld, heeft ze kou en honger geleden? Zat ze in het duister of juist dag en nacht met de lichten aan? Was er contact met andere ‘straf’-gevangenen? Mijn goed verzorgde moeder zal daar in die maanden geen kans gekregen hebben goed verzorgd te blijven. Droeg ze gevangeniskleding of was er iemand die haar schone kleren bracht?! Ik weet het niet… het zullen wel levenslang vragen blijven. Op een heel vroege ochtend zwaaide de deur van de cel open. ‘Mitkommen’. Doodsbang voor weer een ‘verhoor’… Maar toen gingen er meer deuren open en blaften de bewakers alle gevangen in een rij naar buiten, in de richting van een wachtende tram. Die tram werd speciaal voor het vervoer van joden gebruikt. Olga werd met alle andere gevangenen in die ene tram gepropt. Met geweld. Politiemannen met honden kwamen binnen en zorgden ervoor dat het ook gebeurde. Ongewassen lijven van mannen en vrouwen, dicht opeen en tegen haar aan geperst… De tram reed door de stad naar het Centraal Station, waar een trein met goederenwagons gereed stond. en met stokken en blaffende mannen en honden werd Olga met de gevangenen daarheen gedirigeerd….. in die wagons. Waarheen wist niemand nog. …. Na uren in het halfduister van de goederenwagon en in de geur van angst gevangen stopte deze trein bij Kamp Westerbork. En schreeuwende duitse militairen met blaffende honden joegen de mensen, waaronder mijn jonge moeder, de wagens uit. Ze werden hardhandig in rijen gezet en moesten zo goed mogelijk in marstempo de hete stoffige weg aflopen, tot ze bij de barakken van Kamp Westerbork aankwamen. In Barak 41-0 werd zij met haar medegevangenen opgesloten. kamp Westerbork. Achter in het Drentse land, bij Hooghalen, stopte de trein en moest ze met de gevangenen op dezelfde manier weer uitstappen en in rotten van drie gaan lopen naar het 10 km verder gelegen kamp Westerbork. Dat kamp was in 1939 door en voor joodse vluchtelingen gebouwd. Het was de enige mogelijkheid voor joodse vluchtelingen om binnen Nederland legaal onderdak te krijgen.. ze moesten hun eigen kamp bouwen. Pas veel later werd het spoor inderdaad doorgetrokken tot in het kamp Westerbork zelf. En nu werden daar dus wéér joodse mensen ‘opgevangen’. In barakken. En het wonderlijke was, ze wisten er nog iets van te maken ook… Dat heeft de geschiedenis al vastgelegd. Maar die gevangenen moesten soms urenlang in de kou, de regen of de hitte op appèl staan. Daar liggen nu de steentjes met de sterren of de vlammen, voor elke weggevoerde Jood of Zigeuner een steentje, met daarop een davidsster of een gestileerde vlam. Olga en alle andere aangekomen gevangenen werden na hun uitputtende tocht opgesloten in speciale, grotere barakken. Misschien waren er latrines gebouwd om die speciale barakken, misschien was er water en droog brood… Ik weet het niet. Contact met de gevangenen was streng verboden. Hoé angstig, hoé uitgeput Olga en en de anderen waren, daar kunnen we ons alleen een voorstelling van maken. Olga was toen beslist niet meer die vlotte mooie jonge vrouw met de wuivende haren…. Hadden ze haar krullen afgeknipt en droeg ze nu een doekje om haar hoofd om de schaamte te bedekken, zoals zoveel vrouwen? Gemaakt van wat voor soort lapje? Hoe geestelijk en lichamelijk uitgeput moet ze geweest zijn, hoe uitgeblust van alle het vreselijke dat ze tot nu moest meemaken… Mijn mooie lieve jonge moeder.. Drie dagen hebben zij en deze gevangenen daar opgesloten gezeten. Wat ging er in haar hoofd om? Was ze vrij om te praten, of zaten er dag en nacht gewapende bewakers bij met agressieve herdershonden? In elk geval stonden op de hoeken van het kamp torens met daarin gewapende bewakers die schoten op alles wat verdacht leek. Dus zéker op wat mogelijk. uit de gevangenenbarakken buitenkwam. Naar Auschwitz Twee dagen later kwam een lange trein voorrijden om haar en de met mensen volgeladen veewagens naar Auschwitz te vervoeren. Toen de trein ging rijden zakte ze ineen, de handen voor de oren, om haar heen klonken van verschillende kanten gebeden op. Nederlandse en Joodse gebeden, maar ook vervloekingen, gehuil en geschreeuw van angst, woede en onbegrip Dagenlang heeft die trein door het landschap gereden . Onder gloeiende zon of neerstromende regen, af en toe in de nachtelijke uren stilstaand net buiten een een leeg station… Geen mogelijkheid om te ontsnappen. Er zijn nog overlevenden, dacht ik, die de hellevaart van die reizen nog kunnen navertellen, maar hoe lang nog… Drie dagen ? Korter of langer? Elk tijdsbesef moet verdwenen zijn daar in die trein. Iedereen in die eindeloze rij donkere veewagens, mannen en vrouwen en ouden en kinderen, dicht opeengepakt, geen ruimte om naast elkaar te zitten of te liggen… Was Olga op dat moment nog de dappere jonge vrouw van vroeger? Dat kan haast niet….. . Angst en uitputting, Geen besef van bestaan meer. Er was geen eten en geen drinken en de stank van angst, van urine en diarree van de totaal uitgeputte mensen moet ondraaglijk geweest zijn. Beesten in een beestenwagen, maar misschien nog een greintje menselijk besef? Olga moet al volkomen òp geweest zijn op dat moment, net als zoveel anderen Ergens stond de trein stil, hoofden werden misschien opgetild… en nòg een keer minderde die trein vaart om, om na uren weer verder te gaan. De hitte van de dag, de kou van de nacht, het kletteren van de regen…. de trein reed verder eindeloze uren en dagen en nachten Tijd bestond toen niet meer voor Olga, voor al die menselijke wrakken. In het duister dagenlang op elkaar gepakt, Geen zitplaatsen, geen eten, geen drinken, geen sanitaire mogelijkheden, vrouwen en meisjes die misschien menstrueerden, de urine en de ontlasting moest gewoon losgelaten worden; in de hitte van de zonnige dagen moet het er ondraaglijk gestonken hebben, onderweg zijn er mensen bezweken, werden ziek of stierven. Kamp Auschwitz Het moet uiteindelijk bijna een opluchting geweest zijn toen de wagondeuren opengingen nabij Auschwitz, en daar weer schreeuwende duitse militairen met zwepen, stokken en geweren, met blaffende en even agressieve honden, klaarstonden. Doodsangst uitte zich toen eindelijk in volkomen lethargie, wie niet meer vooruit kon komen werd ter plekke doodgeschoten, de zwepen knalden op de ruggen, de honden beten naar de benen van de volkomen uitgeputte mensenmassa,.die de kilometers lange weg naar Birkenau afsloften, de ogen nergens meer op gericht. Mijn moeder was één van hen. In Birkenau werden mannen en vrouwen naar twee verschillende richtingen geslagen, vrouwen en hun kinderen werden bij elkaar gedreven, als al halfdode dieren. Vóór ze de gaskamers ingingen moesten ze zich uitkleden, alle sieraden waren zo niet al langer geleden gestolen, nu afgepakt. Er bestaat een foto, genomen bij een berkenbosje, waar ik mijn moeder in haar laatste minuut op meende te herkennen. Die foto staat als museumplaat bij datzelfde, inmiddels veel oudere berkenbosje van vrouwen en doodangstige kinderen, wachtend op hun beurt om als groep naar de gaskamers geslagen te worden, waar een laatste doodsgeschrei opklonk, gegil naar de Eeuwige die hen in de steek had gelaten. Waanzin moet hen gegrepen hebben, tot ze stikten en dood neervielen waar ze stonden. Mijn lieve mooie jonge moeder, veel jonger dan mijn eigen dochter nu is, werd zomaar met honderden andere naakte lijken op een hoop gegooid…. En door andere gevangenen in karren geladen en naar de verbrandingsovens gebracht……….. Van de 60.330 gedeporteerden vanuit Westerbork naar alleen al kamp Auschwitz kwamen er na de oorlog 4000 terug. Daar behoorde mijn moeder niet toe… Zij behoorde tot de mensen van de eerste transporten vanuit Westerbork. De Nazi’s waren zo hard bezig zoveel mogelijk Joodse mensen te vermoorden, dat de dode lichamen niet meteen aan de verbrandingsovens gevoerd konden worden. De stapels lijken bleven soms een tijdlang liggen.. Andere gevangenen moesten, ook met haken, de dode lichamen in de ovens stouwen. Dag en nacht, week na week en maand na maand reden de treinen nieuwe gevangenen aan en dreven er stinkende rookwolken over de kampen Auschwitz-Birkenau. Wat kan ik meer zeggen… Dit was de gang van mijn moeder Olga, die geen kans heeft gekregen om zelfs maar onder te duiken, om te overleven. Omdat ze melk ging halen voor haar zuster’s baby en daarvoor even de jas van haar zuster aantrok. De jas, waarop de jodenster niet was vastgenaaid, maar gespeld. Dáárvoor ging ze naar de gevangenis op de Amstelveenseweg in Amsterdam, daarvoor werd ze als een beest via Westerbork naar Auschwitz-Birkenau vervoerd, en daarvoor werd ze bij aankomst, waar ze, bij dat berkenbosje, nog even moest wachten op haar beurt, vergast en vermoord. Wèl met een jodenster op de jurk die ze op dat moment droeg. Samen met zes miljoen andere Joodse mensen. 8 maart 2008 In januari 2007 was ik op bezoek bij mijn dochter en in de vroege avond maakten we een wandeling. Langs de Amstelveenseweg liepen we. Tot ik aan de overkant een groot gebouw met tralies zag. En daar opééns geconfronteerd werd met 1942, toen mijn moeder opgepakt was vanwege de opgespelde ster. Zij heeft dáár een aantal maanden gezeten. Jessica dacht dat het niet het bewuste gebouw zou zijn, dus gingen we het van dichtbij bekijken. En zagen dat het echt nog steeds een gevangenis was. Al die jaren heb ik die plaats niet durven opzoeken. Bang voor herinneringen, bang voor onontkoombare confrontaties met het verleden. En nu stond ik opeens voor de poort van die immens grote gevangenis............... waar ik de ruitjes van de cellen ging afzoeken...... Stom en natuurlijk vergeefs.... Bovendien zijn die ruitjes ondoorzichtig. Maar zoals vaker, werd mijn geest opeens in een andere tijd en op een ander plek geplaatst en even was ik helemaal wanhopig en liepen de tranen over mijn wangen.......en heel even had ik mezelf niet in de hand en zag alles voor me gebeuren en voelde de doodsangst en de wanhoop van wat er toén gebeurd was. Als ik eraan toe ben zal ik het nog uitgebreider kunnen schrijven. Gelukkig had ik mijzelf wel weer vrij snel in de hand en we konden toen verder lopen.... In een cafétaria in de buurt aten we een patatje en daarna liepen we terug. De volgende klap kwam toen we de gevangenis weer passeerden en ik me realiseerde dat we langs het oude Haarlemmermeerstation liepen. Dáár heb ik vaak, na lange wandelingen met mijn toen ook nog onwetende vader ‘koffie mèt’ gebruikt in het naast het chauffeurscafé gelegen cafeetje. Ik was toen een jongvolwassene. Nòch mijn vader, nòch ikzelf wisten toen dat mijn moeder daar in de oorlogsjaren zo dichtbij vastgezeten had voor ze op doortocht via Westerbork naar Auschwitz vervoerd en vermoord was. Dank zij die Amsterdamse politieman....(zie boek ‘Twee vrouwen en een jas’) Ik had dat zelf pas in 1993 ontdekt, toen mijn vader al vele jaren dood was.... Wel, dat is wat ik zelf te vertellen had. Weer schokkend, ik weet het. Maar dit leventje van mij is nooit meer helemaal schokvrij te krijgen, en dat weten jullie ook, dacht ik. Erica ------------------------------------------------- Dit gaat dus over mijn eigen jonge knappe moeder van toen 34 jaar…… Die alleen even melk ging halen voor de baby van haar nòg jongere zusje. bij wie ze haar eigen dochtertje daarom even achterliet…. We hebben elkaar nooit meer teruggezien. En meer dan een jaar na dit geschreve, op 20 februari 2008, stond op de achterpagina van nrc-Handelsblad een foto uit Auschwitz van een groepje mensen, wachtend om op hun beurt de gaskamers in te gaan. Ik dank Janine Prins en Hans Beerekamp van die krant, dat ik die foto toegezonden kreeg waarop ik mijn moeder meende te herkennen. Ik ben ervan overtuigd dat zij het moet zijn op die foto. Maar ook als het niet een foto van mijn moeder zou zijn, dan is het verhaal nog niet anders dan wat ik in de dagen daarna doormaakte… wéér teruggegooid in de tijd, tot ik die hele verschrikking weer onder woorden kon vangen. Vlak voor de herdenking van de Anschluss van Oostenrijk bij Nazi Duitsland 70 jaar eerder, op 13 maart 2008, kwam het verhaal opnieuw onder woorden. Om een beetje duidelijk te maken waarom ik jaarlijks nog altijd naar de 25 februariherdenking ga schrijf ik onderstaande geschiedenis die al in het Oostenrijk van vlak voor de Anschluss begon. 'Dat mag nooit meer gebeuren' heeft, zoals u zult lezen, dan ook een zeer persoonlijke achtergrond. Maar mijn motivatie is veel ruimer en omvat ook de haatzaaierij, discriminatie en vernedering binnen onze eigen grenzen en m.n. in Den Haag. De foto's komen jammer genoeg niet mee..

25 februariherdenking 2012

Zojuist ben ik teruggekomen van de jaarlijkse 25 februariherdenking. De herdenking van de staking van 25 februari 1941 en hoe ouder ik word hoe meer ik  me de betekenis daarvan  bewust wordt.
Mijn benen staan  me niet meer toe zo lang te staan als ik gewoon was en daarom zocht ik, zoals altijd te vroeg, een plaatsje in de tent die is opgezet voor genodigden en minder validen. Tot die laatste groep behoor ik nu. Dus kon ik gelukkig, met mijn twee bosjes rode tulpen, een plekje vinden dat op deze koude dag nog redelijk warm te noemen was. .
Omdàt ik zo vroeg was zat ik er lang in mijn eentje, met een vrij uitzicht op het plein waar de Dokwerker staat, het Jonas Daniël Meijerplein. Er stonden hekken waarlangs de mensen straks in dikke rijen zouden staan wachten om langs de bloemenzee bij het standbeeld te kunnen lopen, velen met zelf een bloemstuk of een bos bloemen, gewoonlijk zijn dat rode tulpen.. Op het plein stonden de vuurpotten, die de lucht erboven lieten trillen van de hitte, de steenkolen roodgloeiend, de warmte sloeg je tegemoet. Vrijwilligers en mensen van de Gemeente waren druk bezig het plein gereed te maken voor de komende gebeurtenissen.
Ook in de tent was het aangenaam. Heteluchtslangen bliezen warme lucht de tent in. Maar buiten op het plein woei een ijskoude wind die later vergeten zou worden in de warmte  van de saamhorigheid van al die mensen die om dezelfde reden als ikzelf daar bij elkaar gekomen waren. Hernieuwing van de solidariteit die in 1941 geleid had tot de algemene staking in protest tegen de toen zichtbaar wordende anti-Joodse maatregelen en vooral die eerste grote razzia. Ik was geen medestaker, maar een klein kind en later zelf slachtoffer van wat er gebeurde.
 
De toespraken (van Sijbolt Noorda, na de toespraak van een vertegenwoordigster van het 25 februaricomité) waren indrukwekkend en legden niet alleen nadruk op het verleden, waarbij de CPN eindelijk weer de eer kreeg die haar toekwam. Die partij was de aanstichter, riep de staking uit, maakte (en wat we nu niet meer kennen), stencilde de oproepen en verspreidde die onder alle bevolkingslagen. Verzetswerk  van het zuiverste water, niet als individuen, maar als partij. Die solidariteit met elkaar toén en met wie ons  nu nodig heeft was het thema van de toespraken..
Maar wat ik nog indrukwekkender vond waren de gesprekjes in de tent. Met mensen die 'erbij' waren geweest. Oude mensen, met rollators en in invalidenwagens...  Een man, die zich herinnerde en vertelde hoe, na een slopende werkdag, zijn vader thuiskwam en alleen zei: 'Het is gelukt'... en hoe zijn moeder een snik van opluchting gaf... toen begon de staking en die jongen van toen was erbij toen de oproep tot staking opgesteld en getikt werd door zijn moeder, hij hielp zijn vader met het stencilen en later die gestencilde brief overal rondbrengen. De man heet Olivier van zijn achternaam, zijn vrouw Gusta Olivier-Vonk, en de beroemde moeder die de oproep: Staakt!! Staakt!!! opstelde en typte, was Coba Veltman. Je kunt ze googlen... Vele jaren werd  tegengesproken dat de niet meer bestaande Communistische Partij Nederland dit initiatief genomen had, m.n. door de Partij van de Arbeid, die de staking een spontane uiting van massale volkswoede wilde noemen. Waar niemand blijkbaar verantwoordelijkheid voor hoefde te nemen.... Zie http://www.digibron.nl/search/share.jsp?uid=00000000012dc1a4ce97baac94e2de29&sourceid=1011.   Het lijkt een spannend verhaal, maar het kwam ook door de gevolgen van de Koude Oorlog.
Vandaag werd die geschiedenis in ere hersteld. En dat was voor heel veel nu heel oude mensen van de vroegere CPN een heel ontroerende zaak. Ook voor jonge mensen trouwens die dit verhaal zo niet kenden. De gedichten, voorgedragen door Soundos el Ahmadi, waren fabels die o.a. over liefde en elkaar missen gingen... heel ontroerend en goed van toepassing op het gevoel van veel aanwezige mensen.
Rond het beeld was het weer een prachtige bloemenzee en ik hoop dat lezers op internet zoeken tot ze een plaatje ervan vinden.
De politie moest even ingrijpen toen een paar jongeren van de Internationale Socialisten een tafel opzetten om propaganda voor zichzelf en hun krantje te maken , Dat kan natuurlijk niet, dat moeten ze maar in hun eigen tijd doen. De aanwezige politie had er weinig moeite mee hen ervan te overtuigen hun boeltje weer in te pakken. Verder was het weer een manifestatie van eenheid en massaliteit. Burgemeester van der Laan en oud-burgemeester Job Cohen legden kransen, gevolgd door meer kransen, de voorzitter van de Tweede Kamer deed dat ook namens de regering en daarna waren er heeeeeel veel prachtige bloemstukken en bloemen. Wit was in. dit jaar. Maar veel families en ik ook, legden er rode tulpjes tussendoor.
 
Ik kwam thuis in een warme kamer en een bloeiende kamerjasmijn die een  heerlijk geurig welkom gaf.
Amper thuis ging de bel... een oude vrind die ook aanwezig was geweest. Hij had een glimp van me gezien en kwam, op weg naar huis, toch eventjes gedag zeggen. Tijd voor een warme kop van een of ander was er niet, want in zijn auto wachtte zijn medepassagiere.... maar het was toch even heel leuk.
Ja natuurlijk, als het even kan sta ik er volgend jaar weer.... Zoals al zovele jaren. Ik herinner me de tijd nog dat we met zovelen waren dat  we om de hoek van het Waterlooplein stonden. Het was in de tijd dat het nog winter was op 25 februari. ;-) We stonden in de vrieskou op een flinke laag ijs en sneeuw te glibberen van vier uur tot na half zeven of later. De eerste Spaanse en Italiaanse gastarbeiders waren erbij, en vlaggen was toen niet verboden. Alle provincies die  waren erbij en hadden hun eigen vlaggen meegenomen, de Friese naast de Groningse, De Turkse, Italiaanse en Spaanse vlaggen wapperden in de koude wind... Het was een heel grote, bijna feestelijke manifestatie van eenheid. Maar toen kwam er een verordening die vlaggen verbood. Want 'dat gaf geen pas bij zo'n gelegenheid'... En sindsdien is het een rij mensen geworden die wel gemotiveerd, maar braaf langs het bebloemde  monument defileren, de bloemen bewonderen en dan doorlopen. Naar de warme chocolademelk in de tent, bijkomend bij de vuurpotten of meteen naar de tram en naar huis. Dat is wel heel anders dan de strijdbare stemming van 'dat zéker nóóit meer' , maar wel een gevoel van warme saamhorigheid. Vandaag was weer iets voelbaar van een strijdbare stemming van 'dat nóóit meer', een manifestatie tegen haatzaaien en ophitserij, zoals de Duitsers dat vanaf de dertiger jaren deden tegen de Joden..... Wakker blijven Nederland... was de boodschap.
En omdat niet te verwachten valt dat de kranten hier uitgebreid over schrijven doe ik dat maar.. ;-)
 
 
 

Job Cohen.natuurlijk - en hijacking en meer.

Gisteren stond op google een maf bericht.... Verwijzend naar de site FOK!:'uit Job's dagboek 'citeert' zomaar een paar bladzijden die moeten tonen hoe blij Job Cohen is dat hij heeft opgegeven.... Maf, omdat je niet zomaar een deel uit iemands 'dagboek kunt fotograferen, nog maffer omdat het is geschreven in een jong handschrift. Mensen van de leeftijd van Job Cohen, beste mensen van FOK!, leerden nog zo schrijven. De letters schuin, en aaneen... dus niet los en vierkant. Het is maar dat jullie het weten.
Ik heb geprobeerd me in te loggen bij FOK! om ze dat zelf te kunnen vertellen, maar mijn inlog werd niet geaccepteerd. Dus moet het zó.
Door dat handschrift schoot ik meteen in de lach... ik hoop niet dat veel mensen erin tuinen. Het zou een schop achteraf zijn in de rug van Job Cohen. Ik vind persoonlijk dat hij op een hem kenmerkende manier heel integer heeft gesproken toen hij opgaf. Niemand de schuld in de schoenen schoof, ook zichzelf niet, al vond hij dat hij de beloftes niet waar heeft kunnen maken. Hij had, laten we het hier niet ontkennen, iedereen tegen. En vrijwel iedereen heeft zich ingespannen om alle zelfvertrouwen, elke mogelijkheid om zich als fractieleider te doen gelden, teniet te doen. Niet in de laatste plaats zijn eigen fractie. Maar vooral Geert Wilders heeft geen gelegenheid voorbij laten gaan om hem pootje te lichten, te sarren en te treiteren, daarbij geholpen door de lach en het zwijgen van de hele Kamer. Daar gaat een mens geestelijk kapot aan, hoe sterk hij ook mag zijn of lijken. Dat zeg ik niet om Cohen zielig te laten lijken. Integendeel. Ik acht hem heel hoog. En heb dat nooit onder stoelen of banken gestoken. Maar ik heb niemand ooit in de Tweede Kamer zo vilein zien opereren. Iemand die nog nooit zelf iets positiefs heeft weten in te brengen... 'Doe een beetje normaal man'. Maar niemand zei dat de afgelopen twee jaar tegen Geert Wilders. Men lachte, ook de fractie van de PvdA, een beetje beschaamd misschien af en toe, maar alleen Emiel Roemer, maar niet de Kamervoorzitter, zover ik weet toch een partijgenoot, was zo fatsoenlijk om te proberen een einde aan die onbeschofte optredens aan te maken.
Ooit waren politici even beschaafd en hoogstaand als Job Cohen.... nu zijn politici geen mensen meer waar je tegenop kunt zien, of kunt hoogachten. De toon en de manieren in de Tweede Kamer geven een slecht voorbeeld aan het hele land.
Tegenwoordig schaam ik me vaak een Nederlander te zijn. Een Joodse Nederlander, maar toch een Nederlander. Nouja, een beetje allochtoon dus ook in de ogen van sommigen. Ik kan me niet voorstellen dat ergens in Europa in een regering zo min en laaghartig kan worden opgetreden.

Gisteravond schrok ik me een hoedje.. Nou ben ik dol op hoedjes en petjes, maar dit had ik niet verwacht. Hijacking. Mijn hele inmap is zomaar verdwenen en mijn post komt niet binnen..... Gelukkig bestaat supersysop Freek, gezegend zij zijn naam.... samen met dochterlief mijn hulp en toeverlaat. Hij zal het wel weer op orde brengen.
Voorlopig heb ik dus geen mails te schrijven, geen vrienden te ontvangen, hetzij in levende lijve of per email.. Eerst moet supersysop Freek geweest zijn. Het is bijna elf uur, hij zal zo wel aanbellen.

En buiten is het (bijna) lente, alles schiet met vaart de lucht in, de koude aarde uit.... de vogeltjes ruziën en zingen dat het een lieve lust is. En de zon schijnt. Zij het dat de lucht niet blauw maar grijzig is, toch schijnt de zon. En moet ik straks, o tegenstelling tot mijn verlangens, de gordijnen sluiten om niet verblind te raken.
Ik heb de kleine jasmijn uit het atrium gehaald en in de warme kamer gezet, die zit vol met knoppen en ik hoop dat die opengaan.. En ik heb nog meer hoop dat ik niet allergisch reageer dan....
Op de mediaplayer staat een cd van Gustav Holst, de Planeten, ..... Jupiter, the bringer of Jolity,.... Ja, ik hou wel van Holst.... net als van Satie....

Onder meer over praatprogramma's

Gisteren was een heuglijke dag voor mijzelf. Voor het eerst sinds weken ben ik weer ouderwets gaan zwerven... nouja, lopen dus.. Eén halte met de tram en de rest gewandeld. Naar de kapper... want dat was heel hard nodig. En ik vind het er altijd plezierig ook. Die spiegel van de kapper is altijd onthullend, niet altijd even vriendelijk voor me als de mensen die me weer aan een net kapsel helpen. ;-)
Daarna ben ik teruggelopen door de Utrechtsestraat die weer eens helemaal overhoop lag. Ik denk dat ze er eindelijk de rails definitief gaan herstellen, dat mag ik althans hopen want er rijdt nu al een paar jaar geen lijn 4 door die straat.... Maar goed, ik kwam langs de muziekzaak Concerto, 4 of vijf bij elkaar horende kleine muziekwinkels, elk met een eigen onderwerp, techno en dance enzo, rockmuziek, dvd's, 'gewone' muziek van wereld- tot Nederlandse muziek, je kunt er oude grammofoonplaten kopen en er is een winkeltje met klassieke muziek. Eigenlijk één grote muziekwinkel. Nieuw en tweedehands. Cd's, boeken, dvd's ..., allemaal muziek. Ik kan er zelden aan voorbijgaan. Nu ook niet. En ik heb eindelijk de film Shoah van Lanzmann. het zijn 4 cd's... Daarnaast heb ik de hand kunnen leggen op een oude serie van Monty Pythons' Flying Circus.. En een oude serie 'not the nine o'clock news... herinnert iemand zich dat nog? En alles voor kleine prijsjes. Kijk eens op http://www.platomania.eu/ want je kunt ook via internet bestellen.. Ja natuurlijk reclame, doe ik graag hoor. ;-)))
Natuurlijk was ik wel moe, maar zó voldaan dat het weer lukt om eruit te gaan.

Eergisteren stuurde ik onderstaand mailtje naar Pauw&Witteman:
Het is de laatste tijd schering en inslag. In alle praatprogramma's. Sprekers die vinden dat als ze maar lang genoeg aan het woord blijven, dat ze daarom gelijk hebben. En krijgen. Dus in elke discussie luistert men niet meer naar elkaar, maar probeert ieder zo lang mogelijk zelf aan de praat te blijven. Zo nodig, en dat is ook een gewoonte aan het worden, blijft men doorpraten door de reactie en het antwoord of het gepraat van de andere persoon heen. Blijven praten in de hoop gehoord te worden en de ander vooral geen ruimte te geven.... Beide personen vinden dat ze daartoe het recht hebben en beide personen vinden ook dat ze het grootste gelijk van de wereld hebben. En altijd eindigen zulke zaken doordat een gespreksleider luid moet ingrijpen. En dat gebeurt ook steeds vaker veel te laat, als kijker en luisteraar allang is afgehaakt.
Het is zelfs niet zo dat een van beide of meer sprekers de ander weet te overtuigen. Behalve door de laatste, de langst pratende spreker te zijn.
Tegenwoordig draai ik zulke praatprogramma's maar weg, voordat mijn hart op hol slaat van ergernis. In dit geval, Pauw en Witteman van 15 februari, ging het onder meer in de discussie over sjeik Al Haddad tussen VoordeWind en Bessemer en de 'discussie' van Halbe Zijlstra de staatssecretaris voor Kunst en Ann Demeester, de directeur van kunstencentrum De Appel en van Kunsten '92..., ook niet de kleinste. Maar ze praatten maar door elkaar heen en P&W leken dat veel te lang goed te vinden. Maar als twee of drie mensen elkaar geen woord toegeven en maar doorkletsen om maar aan het woord te blijven en niet om een vruchtbare discussie te voeren, dan houdt het op een leuk en goed en spannend programma te zijn. Daar krijg ik kromme tenen van .... en ik loop al zo moeilijk. ;-)
Ooit schreef ik dat het programma van Pauw en Witteman tegenwoordig niet meer was dan het blad Panorama, maar dan niet alleen bedoeld voor mannen.
Nu schrijf ik dat het programma niet meer is dan een woordenbrij waar niemand zich meer een eigen mening uit kan vormen. En dat was ooit toch de bedoeling van dit programma?
Ik weet niet of lezers het met me eens zijn maar ik hoop van wel en dat men dat gaat laten blijken ook. Ik kijk 's avonds wie er in de show komen en als ik denk dat het plezieriger is ga ik liever naar een ander programma of de tv helemaal uit.

En vandaag keek ik de Quest van maart in.. Die is al uit ja. Daar stond een artikeltje in met als kop Hormoon maakt aap lief.
Het kwam erop neer dat men de agressie van resusaapjes kan veranderen door hen het 'liefdeshormoon' oxytocine te laten inademen. Het veranderde hun gedrag totaal. En werden ze lief en sociaal tegen elkaar. De bedoeling van dat onderzoek was de aapjes te laten kiezen of ze het vruchtensap dat ze kregen zelf opdronken of ook aan hun buurtjes zouden geven. Ze kéken zelfs langer en beter naar het aapje naast hen, alvorens die te belonen. Zo ongeveer. Het was een onderzoek van de Duke University, Durham, Amerika, Wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/Duke_University_Press
Het bleek dus inderdaad dat het oxytocine van agressieve en competitieve aapjes aardige sociale beestjes kon maken.
En dat bracht me op de gedachte, zou het niet toepasbaar zijn op criminele jongeren? Vooral om asociale en agressieve en criminele 'rotzakjes' te helpen weer in het gareel te komen? Het is duidelijk dat de straffen die we opleggen aan dit soort jongeren niet helpen en hen alleen verharden. Misschien is zoiets het overdenken waard?
Ik weet niet bij welk Ministerie het aangekaart moet worden of welke politieke partij er belangstelling voor zou hebben... of misschien zelfs een jeugdrechter???