maandag 5 mei 2008

En toen was het weer bevrijdingsdag.

5 mei. Met veel overtuiging worden overal in het land feesten georganiseerd. Popconcerten voor jongeren, lichtklassieke concerten voor volwassenen. De buitenkant van deze feestdag is belangrijk. Maar vraag je de jonge mensen naar de achtergrond van deze concerten dan blijken ze amper op de hoogte van de reden van hun feesten. Jahaa, op vijf mei was de oorlog voorbij, dat vieren we…Ja, heerlijk dat we in een vrij land leven..
Hier en daar hangen vlaggen te wapperen, zoals gisteren ook hier en daar vlaggen halfstok hingen.
Toch bekruipt me een beetje moedeloos gevoel.
Meer dan 60 jaar na dato kun je niet verwachten dat de jonge mensen in ons vrije land ook maar iets kunnen invoelen van wat het betekent in een oorlog te leven. Alles en iedereen om je heen te moeten verliezen, ofwel moeten evacueren vanwege bombardementen of bijna doodgaan van honger en kou…. Of hoe het is je te moeten verstoppen om niet opgepakt en weggevoerd te worden. Ikzelf kan het amper onder woorden brengen. En ik was erbij.
Ik denk daarom dat het een goede zaak is, het één te doen (de 2e Wereldoorlog in de herinnering proberen te houden) en het ander niet na te laten De verantwoordelijkheid voor elkaar, de solidariteit jegens elkaar., de strijd tegen discriminatie die niet mag verminderen.
Het ontbreken van die solidariteit en dat verantwoordelijkheidsgevoel heeft er in de 2e Wereldoorlog immers toe geleid dat uit dit, ons land, verhoudingsgewijs de meeste Joden, Zigeuners en Homofielen konden worden weggevoerd en vermoord. Het gemis aan solidariteit heeft er ná de oorlog ook toe geleid dat de weinige overlevenden uit de kampen zelfs niet welkom waren toen ze terugkwamen., Hun huizen waren ingenomen door ‘gewone’en zelfs niet altijd ‘foute’ Nederlanders, hun bezittingen gestolen. Beste buren en beste vrienden, die kostbaarheden in bewaring hadden gekregen van mensen die wisten dat ze weg moesten., hadden na de oorlog bijna zonder uitzondering hun geheugen verloren in die tussentijd. En die mensen die al zulke verschrikkingen achter de rug hadden, werden toen ook geconfronteerd met het verraad en de hebzucht van hun z.g. beste buren en goede beste vrienden. En ze bleven met lege handen achter., Huis verloren, bezittingen verloren… Familie verloren …..
Maar de rest van Nederland was bevrijd. En terecht vierden we die vrijheid en dat doen we nog.
Maar we mogen niet vergeten…

vandaag was het de vierde mei

Vandaag was het de vierde mei.

Een dag van herdenken. Voor veel mensen een dag om nog een keer alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te gedenken en eer te bewijzen. Voor anderen gaat het vooral om alle vervolgings- en verzetsslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. Jaren waarin veel ouders van toenmalige kinderen en hele families zijn weggevoerd en vermoord en dus nooit meer teruggekomen zijn.
En voor weer anderen, en ik hoop vooral ook op de jongeren van onze tijd, de slachtoffers van alle oorlogen van onze tijd .
We gedenken en we eren en we rouwen. Veel mensen komen daarvoor bij elkaar en beleven een plechtig en ontroerend moment. Ook wie gedwongen is thuis te blijven en voor radio of televisie dit moment moest beleven voelt dezelfde ontroering. Wij, de oudste generatie die de oorlog nog heeft meegemaakt, zijn zelf te oud om ons nog voor te nemen dat er nooit meer oorlog zal komen… we hebben onze tijd gehad. En kunnen alleen maar hopen dat onze woorden en daden een voorbeeld zijn geweest voor de generatie die we opgevoed hebben.
Er is nu echter een jongere generatie die geen enkele weet heeft. van al dit verleden van ons ouderen. En waarvan de ouders en grootouders soms ook helemaal niet in dit land gewoond hebben in die voor ons zo belangrijke en verschrikkelijke oorlog. En hun kinderen en jongeren hebben dus vaak totaal geen begrip voor onze rouw en herdenking. Hoe kunnen die ouders hun kinderen geleerd hebben dit allemaal te begrijpen en mee te voelen.…
De scholen zijn hiervoor de aangewezen plek, die de kinderen moeten leren wat vrede is. Vrede tussen volkeren en vrede binnen naties. Respect voor mensen die er anders uitzien en respect voor anders denkenden.

Want ze moéten leren dat juist dit gebrek aan respect voor anderen geleid heeft tot de verschrikkelijkste vervolging aller tijden.

En daar zijn ouders van nu en leraren op school verantwoordelijk voor. Zonder uitzondering. Het falen van die vredesopvoeding kan de lont worden voor een nieuwe verschrikking die weleens het einde van de menselijke beschaving zou kunnen inluiden. Dus de verantwoordelijkheid van deze volwassen generatie voor het voortbestaan van deze wereld is heel erg groot.